10.06.2019r Warsztaty wiedzy obywatelskiej i wiedzy o samorządzie (zajęcia III)

10.06.2019r Warsztaty wiedzy obywatelskiej i wiedzy o samorządzie (zajęcia III)

Dnia 10.06.2019r. w Centrum Aktywności Seniorów Geriatrics, ul. Drożdżowa 2 w Krakowie odbyły się trzecie warsztaty wiedzy obywatelskiej i wiedzy o samorządzie.

Podczas warsztatu prowadzona była dyskusja na temat samorządu. Zostało seniorom wyjaśnione czym jest samorząd terytorialny i jakie są jednostki samorządu terytorialnego.

Dla przypomnienia:

Pojęcie samorządu terytorialnego może być definiowane w różny sposób. Według klasycznego ujęcia T. Bigo samorząd jest decentralizacją administracji publicznej, której samodzielnymi podmiotami są korporacje powołane do tego przez ustawy. Zatem samorząd jest jednym z typów decentralizacji administracji. Przedmiot samorządowej administracji nie różni się od przedmiotu administracji rządowej. Samorząd jest tylko odmienną formą organizacyjną administracji państwowej. Jednak podmiotem administracji samorządowej jest nie państwo, lecz odrębne podmioty, odrębne osoby prawne. Jednostki samorządowe jako osoby prawne posiadają i obowiązki i prawa (publiczne), zapewniające im stanowisko równorzędne z władzami rządowymi, tj. władztwo administracyjne. 

Samorząd terytorialny jest formą organizacji społeczności lokalnych powołaną do kierowania i zarządzania sprawami publicznymi w interesie mieszkańców. Jest instytucją działającą we wszystkich systemach demokratycznych. Stanowi także przedmiot ochrony ze strony prawa międzynarodowego (np. Europejska Karta Samorządu Terytorialnego).

Państwo przekazało prawo i obowiązek wykonywania administracji publicznej lokalnym społecznościom. Część zadań publicznych dotychczas spełnianych przez administrację państwową zostaje powierzonych do realizacji samorządowi terytorialnemu.

J. Szreniawski, przedstawiciel doktryny lat 90., nawiązując do wzorów wypracowanych w Europie Zachodniej, określa samorząd jako formę organizacji wyodrębnionej grupy społecznej, która może decydować o istotnych dla niej sprawach w granicach prawa, działając bezpośrednio lub za pośrednictwem demokratycznie wybranego i funkcjonującego przedstawicielstwa.

Obecnie przyjęte są dwa znaczenia pojęcia samorządu:

  1. szersze – jako grupy społeczne czy wyodrębnione przez nie organy bez względu na to, czy realizują funkcje administracji publicznej;
  2. węższe – jako tylko te grupy społeczne i ich reprezentację, należące do podmiotów prawa publicznego, które zgodnie z przepisami prawa realizować mają funkcje administracji publicznej w formach zdecentralizowanych.

Żaden z ustawodawców zachodnioeuropejskich nie określa expressis verbis samorządu terytorialnego. Pozytywnej definicji samorządu terytorialnego nie zawiera też żadna polska ustawa. Samorząd jest instytucją prawa pozytywnego, tzn. że wszystkie definicje samorządu biorą za punkt wyjścia obowiązujące regulacje prawne. W literaturze powszechne jest szerokie, opisowe ujmowanie istoty samorządu. Samorząd jest jedną z postaci administracji zdecentralizowanej i nie wyczerpuje tego pojęcia.

Podmiotem samorządu terytorialnego jest społeczność zamieszkała na określonym obszarze, np. w Krakowie, zorganizowana w terytorialny związek samorządowy – wspólnotę. Wspólnota ta jest tworem powoływanym przez państwo w celu realizacji jego zadań. Wspólnota samorządowa jest prawnie wyodrębnioną organizacją, która – przysługującą jej w ramach ustaw – istotną część zadań publicznych wykonuje na własną odpowiedzialność i na własny rachunek. Wspólnota samorządowa to ogół mieszkańców jednostki samorządu terytorialnego (dalej: j.s.t.). Wraz z odpowiadającym jej terytorium tworzy ona odpowiednio, gminę, powiat albo województwo samorządowe.

Do istotnych cech samorządu zaliczyć należy to, że:

  1. przepisy prawa powinny zagwarantować określonym grupom społecznym i wyłonionym przez nie organom prawo do zarządzania “swoimi” sprawami (korporacyjny, zrzeszeniowy charakter samorządu);
  2. grupy te uczestniczą w wykonywaniu samorządu obligatoryjnie z mocy ustawy (członkiem samorządu staje się z mocy ustawy, a nie dobrowolnie z mocy własnego oświadczenia woli);
  3. grupy te i ich organy wykonują zadania z zakresu administracji publicznej;
  4. owo zarządzanie odbywa się na zasadach samodzielności (decentralizacji); wkraczanie w formach nadzoru w działalność samorządu możliwe jest wyłącznie w formach przewidzianych ustawą i nie naruszających owej samodzielności.
  5. Samorząd terytorialny uczestniczy w sprawowaniu władzy publicznej. Przysługującą mu w ramach ustaw istotną część zadań publicznych samorząd wykonuje w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Zapraszamy seniorów z CAS Geriatrics na kolejne zajęcia, które odbędą się 24.06.2019 r. przy ul. Drożdżowej 2 w Krakowie, godz. 16.00 – 18. 00. Zapisy na warsztaty wiedzy obywatelskiej i wiedzy o samorządzie są prowadzone codziennie w Kawiarence seniora czynnej od poniedziałku do piątku w godzinach 15.30 – 20.30, tel. 798921638, 667248065 oraz e-mail: e.zytynskachwast@interia.pl.

 

Prezes Fundacji Geriatrics

Elżbieta Żytyńska-Chwast

Close Menu